Ognisko w lesie – przepisy, odległości i kary w 2026 roku
Ognisko w lesie wolno rozpalić tylko w miejscu wyznaczonym przez właściciela lasu albo nadleśniczego – przepisy zakazują ognia także w pasie 100 m od granicy lasu. Od 2 stycznia 2026 r. mandat za złamanie zakazu sięga 5 tys. zł, a grzywna orzekana przez sąd 30 tys. zł. Poniżej, gdzie palić legalnie, co z kuchenką gazową i ile kosztuje ognisko na polu biwakowym.
Ognisko w lesie – przepisy w dwóch ustawach
Zakaz wynika z dwóch aktów, które mówią w zasadzie to samo, ale jeden opisuje zakaz, a drugi karę.
Ustawa o lasach, art. 30 ust. 3, zakazuje w lasach, na terenach śródleśnych i w odległości do 100 m od granicy lasu działań, które mogą wywołać pożar, a wprost wymienia:
- rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego,
- korzystanie z otwartego płomienia,
- wypalanie wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.
Kodeks wykroczeń, art. 82 § 3, dokłada sankcję: kto w lesie, na terenach śródleśnych, na łąkach, torfowiskach i wrzosowiskach oraz w odległości do 100 m od nich roznieca ogień poza miejscami wyznaczonymi albo pali tytoń (poza drogami utwardzonymi i miejscami wyznaczonymi do pobytu ludzi), podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, zakaz nie kończy się na ostatnim drzewie – obejmuje pas 100 m wokół lasu, a także łąki i torfowiska, na których rozbija się wiele dzikich biwaków nad rzeką. Po drugie, nie ma znaczenia, czy las jest państwowy, czy prywatny. Różnica jest tylko w tym, kto może wyznaczyć miejsce na ogień: w lesie prywatnym robi to właściciel, w państwowym nadleśniczy.
Ile kosztuje ognisko w lesie – mandat i grzywna od 2026 roku
Ustawa z 7 listopada 2025 r. o zmianie Kodeksu wykroczeń i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 2025 poz. 1814) podniosła kary za wykroczenia pożarowe z art. 82 KW, w tym za ognisko w lesie. Nowe stawki obowiązują od 2 stycznia 2026 r. Dla pozostałych wykroczeń, np. zaśmiecania lasu czy wjazdu autem, mandat nadal wynosi do 500 zł, a przy zbiegu do 1000 zł (art. 96 § 1 KPSW).
| Co się zmieniło | Do 1 stycznia 2026 | Od 2 stycznia 2026 |
|---|---|---|
| Grzywna orzekana przez sąd za wykroczenie z art. 82 KW (art. 24 § 1a KW) | do 5 000 zł | do 30 000 zł |
| Mandat karny za wykroczenie z art. 82 KW (art. 96 § 1ad KPSW) | do 500 zł | do 5 000 zł |
| Mandat, gdy jeden czyn narusza kilka przepisów | do 1 000 zł | do 6 000 zł |
| Nagana jako kara | możliwa | zniesiona – zostają areszt, ograniczenie wolności albo grzywna |
Mandat to nie koniec rachunku. Jeśli od Twojego ogniska zajmie się las, odpowiadasz cywilnie za szkodę, a przy pożarze zagrażającym ludziom albo mieniu w wielkich rozmiarach sprawa przestaje być wykroczeniem i trafia do sądu karnego. Mandat może nałożyć policja, a na terenie lasu także Straż Leśna.
Ognisko na obszarze „Zanocuj w lesie”
Udostępnienie lasu do nocowania nie jest zgodą na ogień. Na wszystkich 1237 obszarach programu, które zebraliśmy w wykazie noclegów w lesie, obowiązuje ta sama reguła: ognisko tylko w miejscu wyznaczonym przez nadleśniczego. W praktyce na obszarach bushcraftowych takich miejsc prawie nigdy nie ma, więc ognisko po prostu odpada. Więcej o limitach osób i nocy piszemy w tekście nocleg w lesie – zasady.
Gdzie legalnie biwakować i nocować w lesie – przepis i mapa miejsc
Biwakować w lesie wolno tylko w miejscu wyznaczonym przez właściciela lasu lub nadleśniczego. Art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o lasach zakazuje biwakowania poza takimi miejscami, a art. 30 ust. 3 pkt 1 – rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu. To dwie osobne zgody: miejsce na nocleg nie jest automatycznie miejscem na ognisko.
W lasach państwowych wyznaczone miejsca na nocleg to przede wszystkim obszary programu „Zanocuj w lesie”. Według regulaminu Lasów Państwowych:
- bez zgłoszenia nocuje w jednym miejscu do 9 osób, najdłużej 2 noce z rzędu (pkt 4),
- większa grupa albo dłuższy pobyt wymaga zgłoszenia mailem do nadleśnictwa najpóźniej 2 dni robocze wcześniej i potwierdzenia przez nadleśnictwo (pkt 5),
- ognisko tylko w miejscu wyznaczonym przez nadleśniczego, z drewnem przyniesionym ze sobą (pkt 14–16),
- kuchenka gazowa tylko tam, gdzie dopuszcza ją nadleśnictwo, i nigdy przy 3. stopniu zagrożenia pożarowego (pkt 17),
- samochód zostaje na parkingu leśnym, wjazd do lasu jest zabroniony (pkt 18).
Oficjalną mapę obszarów Lasy Państwowe publikują w Banku Danych o Lasach (bdl.lasy.gov.pl/portal/mapy, „Mapa zagospodarowania turystycznego”) i w aplikacji mBDL. Wszystkie 1237 obszarów z naszej bazy razem z płatnymi polami biwakowymi i kempingami pokazujemy na mapie miejsc na biwak, a według województw – w wykazie noclegów w lesie.
Czy kuchenka turystyczna w lesie to otwarty ogień?
Tak. Palnik gazowy daje otwarty płomień, a art. 30 ust. 3 ustawy o lasach zakazuje korzystania z niego w lesie tak samo jak ogniska. Wyjątek może zrobić nadleśnictwo w regulaminie obszaru programu – i robi to rzadko.
W naszej bazie 48 z 1237 obszarów (niecałe 4%) ma w opisie wyraźną zgodę na turystyczne kuchenki gazowe na warunkach regulaminu. Na 3 obszarach Nadleśnictwa Brzózka w lubuskim kuchenki są wprost zakazane. Pozostałe 1186 nie mówią o kuchenkach nic poza ogólnym zakazem ognia – a skoro przepis ustawy obejmuje otwarty płomień, brak zgody oznacza brak zgody.
Obszary z dopuszczoną kuchenką skupiają się w kilku nadleśnictwach:
- Lubsko (lubuskie) – 5 obszarów, cała ich pula w lubuskim wykazie,
- Tuchola (kujawsko-pomorskie), Nawojowa (małopolskie), Krynki (podlaskie) – po 4,
- Gdańsk (pomorskie), Czarna Białostocka (podlaskie) – po 3,
- po 1–2 obszary w nadleśnictwach Milicz, Syców, Świeradów, Osie, Piwniczna, Wejherowo, Antonin i Oborniki.
Według województw najwięcej takich miejsc ma kujawsko-pomorskie (8), podlaskie i pomorskie (po 7).
Zanim zapalisz palnik Zgoda nadleśnictwa na kuchenkę obowiązuje na warunkach regulaminu konkretnego obszaru – przeczytaj go na stronie nadleśnictwa przed wyjazdem. Stawiaj kuchenkę na piasku albo kamieniu, nie na igliwiu, i miej pod ręką butelkę wody. Przy trzecim stopniu zagrożenia pożarowego zrezygnuj z gotowania – termos z gorącą wodą rozwiązuje sprawę śniadania.
Parki narodowe i rezerwaty
W parkach narodowych i rezerwatach przyrody obowiązuje ustawa o ochronie przyrody. Art. 15 ust. 1 pkt 10 zakazuje tam palenia ognisk, palenia wyrobów tytoniowych i używania źródeł światła o otwartym płomieniu poza miejscami wyznaczonymi przez dyrektora parku albo, w rezerwacie, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Za umyślne naruszenie art. 127 tej ustawy przewiduje areszt albo grzywnę.
Parki nie zakazują ognisk całkowicie – wyznaczają miejsca i pobierają za nie opłaty. Na polu biwakowym Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Tarnawie Niżnej płacisz 50 zł za wiązkę opału (0,1 mp), a na polach Poleskiego Parku Narodowego 60 zł za ognisko z opałem.
Gdzie legalnie rozpalić ognisko na biwaku
Najprostsza odpowiedź: na polu namiotowym albo kempingu, który ma wyznaczone miejsce na ogień. Policzyliśmy to w naszej bazie – 145 z 329 kempingów, pól namiotowych i biwakowych (44%) ma w udogodnieniach albo w cenniku miejsce na ognisko, krąg ogniskowy lub wiatę ogniskową. Najwięcej jest ich w lubelskim (15 z 22), podkarpackim (14 z 23) oraz w kempingach kujawsko-pomorskich i mazowieckich (po 13), a także w łódzkich (12). Najmniej w małopolskim – tylko 3 z 22.
Ceny różnią się bardziej niż za sam nocleg. Część obiektów wlicza ognisko w cenę pobytu, część sprzedaje drewno, a kempingi nastawione na grupy wyceniają ognisko jako usługę.
| Obiekt | Województwo | Co dostajesz | Cena |
|---|---|---|---|
| Pole Namiotowe Ojcowska Kraina, Wielmoża | małopolskie | drewno na ognisko | 0 zł |
| Pole namiotowe Żabia Łąka, Drawsko Pomorskie | zachodniopomorskie | drewno w cenie noclegu | w cenie |
| Stanica Leśna Wronczyn | wielkopolskie | ognisko do 3 godzin, drewno w cenie | 20 zł za osobę |
| GOWiR Radawa | podkarpackie | drewno, 0,5 mp | 30 zł |
| Kajlandia, Sulęczyno | pomorskie | drewno na ognisko | 40 zł |
| Stanica Wodna PTTK Wdzydze | pomorskie | taczka drewna | 45 zł |
| Pole biwakowe BdPN, Tarnawa Niżna | podkarpackie | wiązka opału 0,1 mp | 50 zł |
| Pole namiotowe Świt k. Tucholi | kujawsko-pomorskie | ognisko, drewno w cenie | 60 zł |
| MOSiR Olecko | warmińsko-mazurskie | ognisko dla nocujących, do 4 godzin | 60 zł |
| Stary Tartak, Tuchola | kujawsko-pomorskie | ognisko | 80 zł |
| Camp LIPNO, Stęszew | wielkopolskie | 1 mp drewna, przygotowanie, sprzątanie | 400 zł |
| Camping Czapla, Żnin | kujawsko-pomorskie | ognisko z opałem, kijami i sprzątaniem | 500 zł |
Dla dwóch–czterech osób, które chcą posiedzieć wieczorem przy ogniu, 6 z 12 obiektów w tabeli liczy 30–60 zł, w dwóch drewno jest gratis lub w cenie noclegu, a we Wronczynie płaci się 20 zł od osoby. Stawki po 300–500 zł dotyczą zorganizowanych ognisk dla grup i nie mają sensu przy rodzinnym wyjeździe. Jeśli szukasz tanio, zajrzyj na pole namiotowe Świt w Borach Tucholskich albo sprawdź obiekty w okolicy na mapie.
Kempingi mają też własne regulaminy. Camping Zatoka Bajka w Grodźcu dopuszcza wyłącznie grille gazowe i elektryczne, a na Liwiec Camping w Zaliwiu-Szpinkach ognisko jest wspólne i dopiero po godz. 20:00. Sprawdź to przed przyjazdem, jeśli wieczór przy ogniu jest dla Ciebie ważny – rzeczy do rozpalania dopisz wtedy do listy na biwak.
Zakaz wstępu i stopień zagrożenia pożarowego
Nawet legalne miejsce na ognisko nie pomoże, gdy nadleśniczy zamknie las. Przy trzecim stopniu zagrożenia pożarowego zakaz wstępu wprowadza się obowiązkowo, jeśli wilgotność ściółki mierzona o 9:00 przez 5 kolejnych dni jest niższa niż 10% (§ 12 rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów). Lasy Państwowe publikują mapę zakazów wstępu (zakazy.lasy.gov.pl) – sprawdź ją w dniu wyjazdu.
Poza lasem, na własnej działce czy przy domku letniskowym, obowiązuje rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków: § 4 ust. 1 pkt 5 zakazuje rozpalania ognia w miejscu, w którym mogą zapalić się materiały palne albo sąsiednie obiekty. Jeśli działka leży bliżej niż 100 m od lasu albo łąki, i tak obowiązuje zakaz z art. 82 § 3 KW.
Najczęstsze pytania
Który artykuł zakazuje palenia ogniska w lesie?
Zakaz wynika z art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy o lasach: w lesie, na terenach śródleśnych i do 100 m od granicy lasu nie wolno rozniecać ognia poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego. Karę za to przewiduje art. 82 § 3 Kodeksu wykroczeń.
Czy można rozpalić ognisko w lesie na własnej działce leśnej?
Tak, ale tylko w miejscu, które jako właściciel lasu wyznaczysz do tego celu – art. 30 ust. 3 ustawy o lasach daje to uprawnienie właścicielowi. Miejsce musi być bezpieczne, a przy zakazie wstępu albo wysokim zagrożeniu pożarowym rozsądniej z ognia zrezygnować.
Ile metrów od lasu można palić ognisko?
Co najmniej 100 m od granicy lasu. Ta sama odległość obowiązuje od łąk, torfowisk i wrzosowisk (art. 82 § 3 KW), chyba że palisz w miejscu do tego wyznaczonym, np. na polu namiotowym z kręgiem ogniskowym.
Jaki jest mandat za ognisko w lesie w 2026 roku?
Do 5 tys. zł, a przy kilku wykroczeniach popełnionych jednym czynem do 6 tys. zł. Jeśli nie przyjmiesz mandatu, sąd może orzec grzywnę do 30 tys. zł, karę ograniczenia wolności albo areszt. Stawki obowiązują od 2 stycznia 2026 r.
Źródła: ustawa z 28 września 1991 r. o lasach, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 663 (art. 30 ust. 1 pkt 10, art. 30 ust. 3); regulamin korzystania z obszarów objętych programem „Zanocuj w lesie” i mapa obszarów programu (lasy.gov.pl, Bank Danych o Lasach); Kodeks wykroczeń (art. 24 § 1a, art. 82) i Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 96 § 1 i § 1ad) w brzmieniu nadanym ustawą z 7 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1814, w mocy od 2 stycznia 2026 r.); komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości „Surowsze kary za wypalanie traw i zagrożenie pożarowe już obowiązują” (gov.pl); ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 15, art. 127); rozporządzenie Ministra Środowiska z 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów; rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Ceny ognisk i dane o obszarach „Zanocuj w lesie” pochodzą z bazy dobrybiwak.pl (stan na wrzesień 2026).